EKV lectoraten & onderzoek

Avans Hogeschool hecht belang aan de ontwikkeling van onderzoeksvaardigheden bij studenten en aan een verankering van praktijkgericht onderzoek met een stevige verbinding met het onderwijs. Deze onderzoeksactiviteiten komen ten goede aan de ontwikkeling van studenten tot beroeps-beoefenaren die zich duurzaam kunnen positioneren in een voortdurend veranderende praktijk, aan de vernieuwing van het onderwijs, en aan de ontwikkeling en innovatie van de beroepspraktijk.

Integraal onderdeel kunst- en ontwerpproces

Artistieke processen en ontwerpprocessen zijn van nature reflexief en onderzoekend. Om tot een beeld of ontwerp te kunnen komen, en dit aan te scherpen en te verdiepen, doet een kunstenaar of ontwerper onderzoek: hij analyseert contexten, problematiseert, experimenteert met technieken en materialen, doet beeldexperimenten en reflecteert hierop, en verdiept zich in voor zijn werk relevant discours. Onderzoek in artistieke en ontwerppraktijken – en dus in het onderwijs hierin – is niet een louter theoretische bezigheid, maar een integraal onderdeel van het maakproces: theorie en praktijk gaan hand in hand en voeden elkaar.

Het integrale karakter van onderzoek in kunst en vormgeving betekent dat onderzoek in ons onderwijs een belangrijke rol speelt vanaf het eerste studiejaar tot en met masteropleidingen, en daarna. Het betekent ook dat onderzoek van studenten vaak voortkomt uit hun individuele fascinaties.

Onderzoek in het Expertisecentrum Kunst & Vormgeving (EKV)

Het EKV is een samenwerkingsverband gericht op onderzoek van drie academies; de kunstacademie St.Joost en de twee CMD-opleidingen van Avans. Het EKV omvat twee lectoraten; Autonoom Maken (EKV/AM) en Mensgericht Creëren (EKV/MC).

Binnen de lectoraten van het EKV wordt praktijkgericht onderzoek gedaan. Dat wil zeggen: onderzoek dat gericht is op het vinden van oplossingen voor problemen of het vinden van antwoorden op vragen die leven binnen de beroepspraktijk. Hiermee wordt de beroepspraktijk gevoed en geïnnoveerd, en de resultaten worden gebruikt om de curricula voortdurend te actualiseren.

De onderzoeken worden uitgevoerd door de lectoren in samenwerking met docenten uit de kenniskring, studenten van de masteropleidingen en excellente studenten uit de bacheloropleidingen, én in opdracht en/of samenwerking met relevante partijen in de beroepspraktijk.

Autonoom Maken in kunst en ontwerp

Een van de twee nieuwe lectoraten van EKV is Autonoom Maken. Dit wordt een platform voor onderzoek naar autonome maakprocessen in kunst en ontwerp. Hoofdlijnen van het onderzoek zijn:

  • Auteurschap/gebruikerschap: beeldend kunstenaars, ontwerpers en fotografen kunnen binnen hun praktijk naast auteur ook assistent, initiator, curator of bemiddelaar zijn. Het lectoraat gaat in op de vraag hoe het begrip auteurschap in deze tijd begrepen en ingezet kan worden. Gebruikerschap is een term die steeds meer theoretische onderbouwing krijgt. Daardoor wordt het ook bruikbaar voor onderzoek naar kunst- en ontwerppraktijken, waarin niet het maken, maar de aard van het gebruik centraal staat, ongeacht de oorspronkelijke auteur. Dit onderzoek leidt tot nadere invulling van gebruikerschap voor onderwijs en praktijk.
  • Samenwerken: autonoom werkende kunstenaars zochten altijd al het collectief. Om economische, sociale en artistiek inhoudelijke redenen. Nu lijkt echter het collectieve zelf van karakter en betekenis te veranderen. Het lectoraat onderzoekt hoe het kunstvakonderwijs aan kan sluiten bij deze verschuivingen in zowel individueel werken als samenwerken.
  • De veranderende rol van de kunstenaar: de hedendaagse beroepspraktijk van kunstenaars is sterk in beweging. Het stereotype van een kunstenaar die zich opsluit in zijn atelier om afgezonderd van de buitenwereld te kunnen werken, past minder dan ooit bij de huidige praktijk. 3 actuele tegenstellingen binnen de kunstpraktijk verdienen het om verder onderzocht te worden: specialisme versus generalisme, ambachtelijkheid versus techniek en internationalisering versus regionalisering.

Historie
Het lectoraat Autonoom maken in Kunst en Ontwerp bouwt deels voort op de resultaten van het lectoraat Culturele en Maatschappelijke positie van de beeldend kunstenaar dat tussen 2005 en 2012 functioneerde onder leiding van lector Dr. Camiel van Winkel.

Mensgericht Creëren in kunst en ontwerp

Het lectoraat Mensgericht Creëren wordt een platform voor praktijkgericht onderzoek naar creatie vanuit het perspectief van de gebruiker. Bij mensgericht creëren staat de werk- of leefomgeving van de gebruiker en zijn ervaring daarvan centraal. En de gebruikers worden actief bij het maakproces betrokken. Het creatieve product beantwoordt dan een reële gebruikersvraag.

Praktijkgericht onderzoek naar mensgericht creëren biedt kansen om concreet gestalte te geven aan het abstracte ideaal om de gebruiker centraal te stellen. En het geeft studenten de mogelijkheid zich tot meer onderzoekende professionals te ontwikkelen, die methoden beheersen om gebruikers en hun problemen in beeld te brengen. Ten slotte is het onderzoeksthema geschikt voor interdisciplinaire projecten waarbij kunstenaars en ontwerpers een innovatieve en creatieve bijdrage leveren voor het oplossen van problemen in sectoren als energie, veiligheid en zorg.

De hoofdlijnen van onderzoek zijn: creatie van ervaring, creatie met gebruikers en creatie van betekenis.

Historie
Het lectoraat Mensgericht Creëren in Kunst en Ontwerp bouwt deels voort op de resultaten van het lectoraat Visuele Retorica van het grafisch ontwerpen dat tussen 2003 en 2013 functioneerde onder leiding van opeenvolgende lectoren Hugues Boekraad  en Dr. Karel van der Waarde.

Samenwerking tussen beide lectoraten

Binnen beide lectoraten is plaats voor zowel de eerder autonome disciplines (‘kunstenaars’) als de eerder opdrachtgebonden disciplines (‘ontwerpers’). Zowel kunstenaars als ontwerpers kunnen er baat bij hebben de leef- of werkcontext van hun gebruiker of publiek te onderzoeken. En zowel de kunstenaar als de ontwerper is gebaat bij een beter begrip van samenwerkingsverbanden tussen makers onderling of tussen makers en publiek. De lectoraten zullen dus naast eigen projecten ook gedeelde onderzoeksprojecten uitvoeren.

top van pagina

Reacties zijn gesloten.