EKV – 31 October – Erica Scourti

oktober 20, 2016

EKV Autonomy Lecture Programme


Guest: Erica Scourti
Negative Docs Performance
& Podium Discussion with Sebastian Olma and Philippine Hoegen

Monday 31 October
15.00 – 17.00 hrs, AKV|St.Joost Auditorium in Breda
A lecture for all interested students from AKV|St.Joost, CMD ACUE and CMD AI&I (BA and MA) and others interested in Performance

At this event, artist Erica Scourti will present her performance piece “Negative Docs”. The performance will be followed by a conversation focusing on Scourti’s ongoing research into life, gender, and labour in fully-mediated world, drawing on her recent projects like Empathy Deck- a ‘twitterbot with feelings’ that responds to its followers tweets with unique cards drawn from her diaries and self-help texts- and Personal Proxies, which imagines the artist replaced by both human and digital assistants.  Scourti is widely known for her investigations into the automation of empathy and care and the rise of proxy selves in the context of an artistic practice that draws heavily from- and often has direct effects on- biographical experience. Drawing links to older projects like The Outage, a ghostwritten memoir drawn entirely from her digital footprint and online presence, Scourti will discuss the ‘profilisation’ of the self and its potential subversion through strategies of gaming, mimicry and fictionalising.

Erica Scourti was born in Athens and is now based in London and Athens. Drawing on personal experience to explore life, labour, and gender in a fully mediated, networked world, her work in performance, text and video has been shown internationally at spaces like Microscope Gallery, New York, The Photographers’ Gallery, London, Munich Kunstverein, EMST Athens, and South London Gallery. Her current commission for Bedlam: The Asylum and Beyond at the Wellcome Collection is on view til January 2017 (and online @empathydeck).

Tuesday 1 November
Masterclass Technologies of Performance
(for invited students, teachers and participants only)
in the Chapel of AKV|St.Joost, Breda

Following a brief overview of Scourti’s work and methods, and allowing for questions and discussion, the workshop will introduce ways of working with students’ own personal, digitally-generated or stored archives and profiles. Employing methods like voice transcription, text-generation methods and simple image-making, these short activities will give a taster into lo-fi ways of working with performance, technology and text and allow for discussion around the issues that these methods and themes present.

Inivited students are also asked to bring a piece of work or a question they may have relating to their research that resonates with the themes outlined, to share for discussion and feedback.

EKV – 18 november – Lectorale redes

oktober 9, 2016

[Nederlands na Engels]


Dear colleagues and friends,

On Friday 18 November, Dr. Michel van Dartel and Dr. Sebastian Olma will deliver their inaugural lectures at Avans University of Applied Sciences. Professors Van Dartel and Olma both joined the university in 2015. They respectively lead research groups in Human-Centred Creation and Autonomous Creation, both focusing on art and design practice. Each has developed a specific research programme and recruited fellow instructors and students to participate in the work of the Avans Expertise Centre for Art and Design.

Aesthetics in the Wild: Art and Design Practices and Pedagogies after the Situated Turn – Dr. Michel van Dartel
Now that technological advances have made the relationship between people and their environments unprecedentedly complex, as Professor Van Dartel will argue in this lecture, there exists a greater need than ever for artists and designers to help us understand our relationship to our surroundings. If they are to respond to this exigency, however, artists and designers cannot limit themselves to creation in studio spaces and presentation in museums or galleries. To enable them to move beyond such confinement, we must consider aesthetics “in the wild”, and doing so will have important consequences for art and design practice and education.

Autonomy and Weltbezug: Toward an Aesthetic of Performative Defiance – Dr. Sebastian Olma
In this lecture, Professor Olma will explore the possibility of reformulating a notion of aesthetic autonomy for our time. A cursory look at the history of aesthetics reveals that the question of artistic autonomy has always been related to that of Weltbezug, i.e., art’s relationship to the world. By linking current debates around art and aesthetic practice to the ideas of important thinkers of the aesthetic revolution at the turn of the 19th century, Professor Olma will search for the contours of a timely configuration of the relationship between autonomy and Weltbezug. He will find them in what he calls an “aesthetic of performative defiance”. This aesthetic is performative in the sense of going along with the movement of the world while defiantly rejecting the temptations of linearity and predictability.

Michel v Dartel Sebastian Olma

2.30 pm – Arrival of guests
3 pm – Welcome by Diederik Zijderveld, member of Executive Board, Avans University of Applied Sciences
3.10 pm – Inaugural lecture: “Aesthetics in the Wild”, Dr. Michel van Dartel
4 pm – Coffee and tea break
4.15 pm – Inaugural lecture: “Autonomy and Weltbezug”, Dr. Sebastian Olma
5 pm – Inaugural ceremony
5.15 pm – Reception and drinks
6 pm – End

Sign up
To attend, please register directly via this link.

If you are unable to come but would like to receive the text of either or both lectures, please use the same online form.

AKV|St.Joost (Avans University)
Beukenlaan 1
4834 CR Breda
the Netherlands

We hope to see you on 18 November.


Femke den Boer
Chair of Steering Committee, EKV, Expertise Centre for Art and Design


===== Nederlands:

Geachte collega’s en vrienden,

Op 18 november houden Dr. Michel van Dartel, lector Mensgericht Creëren en Dr. Sebastian Olma hun lectorale redes. Michel van Dartel en Sebastian Olma zijn in de loop 2015 gestart als lectoren van de Avans lectoraten Mensgericht Creëren en Autonoom Maken. Inmiddels hebben beiden hun onderzoeksprogramma’s en hun kenniskring ingericht in het Expertisecentrum voor kunst en vormgeving.

Aesthetics in the wild – Art and design practices and pedagogies after the situated turn – Dr. Michel van Dartel
In zijn rede, stelt Michel van Dartel dat kunst en ontwerp een belangrijke rol te spelen hebben in het doorgronden van de relatie tussen mens en omgeving. Een rol met grote urgentie, nu de relatie tussen mensen en hun omgevingen als gevolg van technologische ontwikkelingen enorm complex is geworden. Om gehoor te geven aan die urgentie kunnen kunstenaars en ontwerpers zich echter niet beperken tot creatie in hun studio’s of ateliers en presentatie in musea of galeries. Volgens Van Dartel moeten kunstenaars en ontwerpers hun esthetiek “in het wild” laten gelden en heeft dat een aantal belangrijke consequenties voor de kunst en design praktijk en voor het kunstonderwijs.

Autonomy and Weltbezug – Toward an aesthetic of performative defiance – Dr. Sebastian Olma
In deze lezing verkent Sebastian Olma de mogelijkheden van actueel herformuleren van een notie van esthetische autonomie. Zoals zelfs een vluchtige blik op de geschiedenis van de esthetica onthult, was de kwestie van de autonomie vanaf het allereerste begin verwant aan dat van Weltbezug, dat wil zeggen, de juiste relatie tot de wereld. Door de huidige debatten over kunst en esthetische praktijk te koppelen aan belangrijke denkers van de esthetische revolutie aan het begin van de 19e eeuw, zoekt Olma naar de contouren van een geschikte configuratie van autonomie en Weltbezug. Hij vindt ze in wat hij noemt een esthetiek van performatieve koppigheid. Het is een esthetiek die performatief is in de zin van meegaan met de beweging van de wereld, en koppig in het verwerpen van de verleiding van lineariteit en voorspelbaarheid.

14.30 u – Inloop, koffie, thee
15.00 u – Welkom door Diederik Zijderveld, lid van het College van Bestuur van Avans Hogeschool
15.10 u – Lectorale rede ‘Aesthetics in the wild’
16.00 u – Koffie, thee
16.15 u – Lectorale rede ‘Autonomy and Weltbezug’
17.00 u – Uitreiking van de lectorale ketens
17.15 u – Receptie
18.00 u – Einde

Ik nodig u van harte uit voor het bijwonen van de redes.
U kunt zich direct aanmelden via deze link, of een verzoek indienen om na afloop de publicaties van de redes te ontvangen.

AKV|St.Joost (Avans Hogeschool)
Beukenlaan 1
4834 CR Breda

Informatie over parkeren en een routebeschrijving vindt u op avans.nl.

Graag tot ziens op 18 november

Met vriendelijke groeten,

Femke den Boer
Voorzitter van de stuurgroep van het Expertisecentrum voor Kunst en Vormgeving (EKV)

EKV related – 26 oct – The Aesthetics of Control

oktober 5, 2016

A workshop by Melissa Gregg

26 October 2016 – 14:00 to 17:30 hrs
V2_Lab for the unstable media
Eendrachtsstraat 10

Let’s delve into the brave new world of algorithmic management, where the quantified self is empowered to finally take control of his or her own life. Or is it, perhaps, only the illusion of control that our tools and technologies for productivity boosting and self-improvement create? In this workshop we are going to explore popular productivity tools, apps and technologies. Our focus will be on the aesthetics of control employed by these instruments and how they use specific traditions of software / “User Experience” design and psychology to convey a feeling of control for the precarious knowledge worker.
Those joining this workshop should try to adopt a time management system for a week or more before the event, and come along to talk about it. It could be an app or a self-help book. There are lots of examples.

The Aesthetics of Control: Productivity and the Order of Things is a workshop by Melissa Greg, with Sebastian Olma & Michel van Dartel

Melissa Gregg is an experienced ethnographer and a Principal Engineer at Intel Corporation researching the future of work, where her role is to translate strategic insights on the nature of enterprise and employment to business outcomes and opportunities. Melissa’s recent research tracks the rise of the personal enterprise – a world in which individuals take responsibility for their life’s work with the assistance of technical infrastructure. Her books include The Affect Theory Reader (co-edited with Gregory J. Seigworth, Duke 2010), Cultural Studies’ Affective Voices (Palgrave 2006) and Work’s Intimacy (Polity 2011). This workshop shares research from her latest book, Counterproductive: A Brief History of Time Management (Duke UP). She blogs.

Expertise Centre for Art, Design and Technology (EKV)
This is a private workshop for students of the EKV of  Avans University of Applied Science.

EKV – 18 nov 2016 – Lectorale redes

september 20, 2016

Expertisecentrum Kunst en Vormgeving
Dr. Michel van Dartel
Dr. Sebastian Olma

Michel van Dartel en Sebastian Olma zijn in de loop 2015 gestart als lectoren van de Avans lectoraten Mensgericht Creëren en Autonoom Maken. Inmiddels hebben beiden hun onderzoeksprogramma’s en hun kenniskring ingericht.

Op 18 november, van 14 tot 17 uur, houden de lectoren hun lectorale rede waarin zij hun visie op eigen onderzoeksprogramma’s en op het kennisdomein uiteen zetten:
Aesthetics in the Wild – Michel van Dartel
Toward an Aesthetics of Performative Defiance – Sebastian Olma

Michel van Dartel heeft een veelzijdige academische achtergrond met zwaartepunten in de cognitieve psychologie en kunstmatige intelligentie. Hij studeerde cognitieve psychologie aan de Universiteit van Maastricht met een specialisatie ergonomie en promoveerde op robotica onderzoek naar fundamentele vragen rondom waarneming en kennisrepresentatie.

Sebastian Olma begon zijn academische carrière met een interdisciplinaire studie van sociale en geesteswetenschappen aan universiteiten in Duitsland en de VS. In 2007 promoveerde hij op een analyse van creativiteit en macht in het hedendaagse kapitalisme aan het Centre for Cultural Studies, Goldsmiths College, University of London.

Het Expertisecentrum Kunst en Vormgeving (EKV) is ingericht als onderzoeksgroep van de kunstacademie AKV|St.Joost en van beide CMD opleidingen van Avans Hogeschool. Het EKV faciliteert interdisciplinair praktijkgericht onderzoek naar actuele ontwikkelingen op het gebied van kunst, design en technologie. In het onderzoek staan het maakproces en de gebruiker binnen het ontwerpproces centraal.

U kunt zich via deze link direct aanmelden. Wanneer u verhinderd bent, maar wel de tekst van de rede wilt ontvangen, kunt u het digitale aanmeldformulier ook gebruiken.

Avans Hogeschool
Beukenlaan 1
4834 CR Breda

Informatie over parkeren en een routebeschrijving vindt u op avans.nl.

Graag tot ziens op 18 november.

Met vriendelijke groet,
Femke den Boer
Penvoerend directeur van het Expertisecentrum Kunst en Vormgeving

Save the Date.
18 November 2016 – Inaugural lectures

Expertise Centre for Art and Design
Dr. Michel van Dartel: “Aesthetics in the Wild”
Dr. Sebastian Olma: “Toward an Aesthetics of Performative Defiance”

Professors Michel van Dartel and Sebastian Olma both joined Avans University of Applied Sciences in 2015. They respectively lead research groups in Human-Centred Creation and Autonomous Creation, both focusing on art and design practice. Van Dartel and Olma have developed their own research programmes and recruited fellow instructors and students to participate.

On 18 November, from 14:00 – 17:00 CET, the two professors will deliver inaugural lectures, in which each will set out his views on his own research programme and on his field of study.

Michel van Dartel has a diverse academic background with an emphasis on cognitive psychology and artificial intelligence. He studied cognitive psychology at Maastricht University, specialising in ergonomics, and earned a PhD in artificial intelligence for his robotics research involving fundamental questions about perception and knowledge representation.

Sebastian Olma began his academic career with an interdisciplinary study of social sciences and humanities at universities in Germany and the US. He received a PhD for his analysis of creativity and power in contemporary capitalism from the Centre for Cultural Studies at Goldsmiths College, University of London, in 2007.

The Expertise Centre for Art and Design (EKV) is a research centre within the Avans art academy AKV|St.Joost and the Avans multimedia design courses in Breda and ’s-Hertogenbosch. The EKV facilitates interdisciplinary applied research into current developments in the fields of art and design. Research focuses on the process of creating art, design and technology and the role of the user in that process.

Sign up
To attend, please register directly via this link. If you are unable to come but would like to receive the text of either or both lectures, you can also use the digital application form.

AKV|St.Joost (Avans University of Applied Sciences)
Beukenlaan 1
4834 CR Breda

Information about parking and driving directions can be found at avans.nl

We hope to see you on November 18.

Femke den Boer
Coordinating director, Expertise Centre for Art and Design

EKV – 12 mei – derde docentenworkshop

augustus 29, 2016

Beknopt verslag van de derde bijeenkomst

door Sander Jongen, theoriedocent en studieloopbaanbegeleider Beeldende Kunst (BA) AKV|St.Joost


Het thema van de derde docentenworkshop is onderzoek. In de introductie maakt lector Michel van Dartel duidelijk dat dit thema in de dagelijkse onderwijspraktijk veel voorkomt; maar wat betekent het nu eigenlijk binnen de hogeschool? In allerlei domeinen vindt er continue discussie plaats over wat goed onderzoek is en wordt er steeds geëvalueerd hoe het beter kan. Met deze bijeenkomst op donderdag 12 mei 2016 beogen de organisatoren van het EKV dan ook zeker geen consensus te bereiken over wat onderzoek binnen de hogeschool is, of zou moeten zijn, maar willen zij juist de verschillende opvattingen rond onderzoek expliciet maken zodat we binnen onze onderzoeksgemeenschap van elkaar weten welke opvattingen er bestaan.


Annemarie Quispel, theoriedocent bij AKV, OiO en promovendus aan Universiteit van Tilburg, geeft een uiteenzetting over de vragen die rond het thema onderzoek spelen. Zo woedt er al jarenlang een discussie over wat onderzoek in het HBO zou moeten zijn en worden er allerlei verschillende definities gehanteerd in het beleid van Avans, door de universitaire wereld, door de docenten en spelen er weer geheel andere aannames over onderzoek bij de studenten.

Voor deze middag introduceert Annemarie een paar centrale vragen, zoals: Wat is onderzoek? Hoe kun je onderzoekend vermogen bij studenten ontwikkelen? Wat is de rol van het lectoraatsonderzoek in het onderwijs? En wat zijn de ambities binnen het onderzoekend vermogen van de studenten? Een doel van onderzoek binnen het onderwijs kan zijn om het maakproces van de student, dat vaak een impliciete en intuïtieve aangelegenheid is, explicieter te maken. Het onderzoekend vermogen geeft dan structuur aan het maakproces, kan verdieping bieden en makers richting nieuwe thematiek doen bewegen. Maar er is ook een beperking aan wat we onderzoek kunnen noemen, want ‘verkenning’ en ‘nieuwsgierigheid’ zijn simpelweg onderdelen van het studeren en niet noodzakelijk ook onderzoek.

De verschillende vragen die Annemarie uiteenzet, worden met het publiek besproken. Bij de vraag hoe het onderzoekend vermogen bij de student ontwikkeld kan worden, wordt er opgemerkt dat Ann Van Der Auweraert in een eerdere bijeenkomst een metafoor heeft gebruikt rond de verhouding van wetenschappelijk en artistiek onderzoek. De wetenschapper / specialist graaft een specifieke kuil in de horizon van onderwerpen en doet dat zeer grondig en vele meters diep. De vormgever of kunstenaar is vaak geïnteresseerd om meerdere kuilen in de horizon te graven, die niet per se heel diep hoeven te zijn maar wel verschillende perspectieven op de thematiek geven. Iemand anders geeft aan dat onderzoek binnen de kunsten natuurlijk ook specialistisch kan zijn en wetenschappelijk onderzoek juist meer generiek.

Nog iemand uit het publiek geeft aan dat het HBO op zoek moet gaan naar een eigen definitie van onderzoek. Het HBO onderwijs zou zich juist niet moeten willen spiegelen aan het WO en heeft haar metier. Het goede en leuke van het HBO is dat naast het hoge theoretische niveau van het onderzoek, er altijd een praktische referentie aan gekoppeld is. Daarin zijn universiteiten en hogescholen complementair aan elkaar.

Hoe worden docenten en studenten bij het onderzoek van het lectoraat betrokken? De lectoren lichten toe dat er een aantal bijeenkomsten met de kenniskring en geïnteresseerde docenten worden georganiseerd. Studenten worden bij bijna alle onderzoeken binnen het lectoraat betrokken. Daarnaast denken de lectoren veelvuldig mee in visievorming en curriculumvernieuwing binnen de opleidingen en is er een nieuwe minor in ontwikkeling waarin lectoraatsonderzoek een belangrijk element vormt.


Vervolgens presenteren enkele onderzoekers van het lectoraat kort hun onderzoeksopzet en ontstaat er een dialoog met het publiek. Als eerste vertelt Eke Rebergen, docent en aankomend opleidingscoördinator bij CMD in Den Bosch, dat zijn onderzoeksvraag gericht is op de rol van autonomie in de ontwerppraktijk. Binnen de ontwerppraktijk is er altijd een gebied dat geen overlap heeft met wat vanuit de opdrachtgever wordt gewenst of geëist, maar waar wel nieuwe dingen ontstaan die van belang zijn voor de beroepscontext van de ontwerper. Eke refereert daarvoor bijvoorbeeld aan Adolf Loos, wiens teksten veel aanknopingspunten bieden om over specifieke opvattingen van autonomie voor de ontwerppraktijk na te denken. Het lectoraatsonderzoek van Eke is drieledig in opzet; een deel bestaat uit literatuurstudie, een deel uit uitdagingen en principes en binnen een derde deel worden voorbeeldcases met studenten verkend.

Uit het publiek komt de vraag waarom Eke het lectoraat nodig heeft? Zou hij dit onderzoek niet sowieso gedaan hebben? Eke antwoordt dat het lectoraatsonderzoek hem meer ruimte en vocabulaire bieden om deze thematiek binnen zijn onderwijspraktijk te ontwikkelen en hier opleidingsoverstijgend verdere verdieping en versterking te zoeken.


The Self as Infrastructure in Process is het centrale onderwerp van het onderzoek van Philippine Hoegen, docent aan AKV|St. Joost. Haar eigen performances zijn de basis voor het onderzoek, waarmee theoretische, praktische en discursieve vraagstukken rond ‘personhood’ worden verkend. Met dat laatste onderdeel wil ze studenten betrekken bij het doen van ‘performatief onderzoek’. Wat verstaan we onder ‘Self’ en wat is artistiek onderzoek naar die ‘Self’? De structuur van de academie gebruikt Philippine voor haar onderzoek, maar haar onderzoek maakt geen onderdeel uit van het curriculum, zodat het onderwerp non-hiërarchisch, en vanuit eigen vragen van de student kan worden opgezet. Er worden deelvragen getackeld door studenten zodat de student leert om een eigen methodiek te ontwikkelen.

Ook Philippine wordt de vraag gesteld of ze niet sowieso dit onderzoek zou hebben gedaan als het lectoraat er niet was? Nee, want het onderzoek is geen onderdeel van het lesprogramma. Daarnaast biedt de structuur van het lectoraat haar de mogelijkheid om een fotografiestudent als stagiaire nauw te betrekken bij de opzet van het onderzoek om zo de geïnteresseerde studenten goed te kunnen benaderen. Mensen uit het publiek vinden de methodiek interessant omdat het studenten in korte projecten de mogelijkheid geeft om deelvragen aan te pakken. Philippine wil beter begrijpen hoe je kennis kunt duiden die voortkomt uit dit type onderzoek.


Martine Stig, docent aan de Masteropleiding van AKV|St. Joost, heeft haar onderzoek “Vertigo” genoemd. Het is enerzijds een historische literatuurstudie; anderzijds richt haar onderzoek zich op haar eigen fotografiepraktijk. De dominantie van de ‘blik van boven’ staat centraal en hoe dit perspectief onze beeldcultuur beïnvloedt. De eerste plattegronden van vijfhonderd jaar geleden werden gemaakt met een imaginair oog van boven. Met de ontwikkeling van de luchtvaart voegde het lichaam zich bij dit oog, om er zich in de meest recente technologische ontwikkelingen weer aan te onttrekken. Denk hierbij aan drones zoals gebruikt in de Golfoorlog. Martine ontwikkelt een methode om een beeld van boven en van voren te laten samenvallen en bevraagt daarbij begrippen als ‘afstand’ en ‘alternatieve realiteit’.

Er wordt opgemerkt dat in de filosofie de blik van boven gelijk staat aan het objectieve, het onbelichaamde. Wat is je methode om juist dat subjectieve en belichaamde in dit perspectief te realiseren? Dat moet gebeuren door het beeldende onderzoek als fotograaf. Nog iemand uit het publiek merkt op dat de panoptische blik van Google ook gelijk staat aan macht, er is geen terugkijken mogelijk. Is dat nog een onderdeel van het onderzoek? Martine geeft aan dat dat op dit moment nog niet het geval is, maar wellicht komt dat in een later stadium aan bod.


Marcel van Brakel en Wander Eijkelboom, beide docenten aan de opleiding CMD in Breda, gaan onderzoek doen voor hun artistieke project Synaptic Theatre door middel van een ‘Sensorial Body Research Lab’. Zij willen als ontwerpers de hersenen zelf als medium gaan gebruiken, om verhalen te vertellen door gedachten te manipuleren. In het verleden hebben ze een project Sense of Smell ontwikkeld, waarin geur als communicatiemiddel diende, en bijvoorbeeld Kadafi’s laatste minuten herbeleefd konden worden. Personen ervaarden een fysieke ervaring waarbij het hele lichaam werd geactiveerd, terwijl er eigenlijk alleen met geuren werd gewerkt. Samen met universiteiten, medici en het Steunpunt Mensgebonden Onderzoek van Avans starten zij een methode om te kijken hoeveel controle je kunt hebben op het ontwerpen van via het stimuleren van het brein.

Er wordt opgemerkt dat het begrip ‘verhaal’ veel wordt gebruikt, maar wat wordt daaronder verstaan? Het gaat eigenlijk vooral om een ervaring of een beleving en hoe dat als medicijn kan werken doordat het een gebied aanspreekt waar je cognitief geen controle over hebt. Marcel en Wander willen op zoek gegaan naar de juiste ‘grammatica’ om een verhaal / ervaring / beleving te kunnen ontwikkelen door middel van geuren en hormonen. Er zijn allerlei interessante vragen die het voorstel opwerpt en dwarsverbanden die de moeite van het verkennen waard zijn.


Gebruikerschap is het thema van Erik Hagoort, docent aan de Masteropleiding van AKV|St.Joost, die onderzoekt hoe je daar onderzoek naar kunt doen. De publicatie Usership van Stephen Wright voor het van Abbe museum dient als uitgangspunt om het vocabulaire aan te vullen. Maar Erik is zich ook bewust van de glibberigheid van de term ‘gebruikerschap’ en stelt zich de vraag hoe je gebruikerschap serieus kunt onderzoeken? Er ontstaan zo een boel vragen, die hij samen met een achttal docenten, studenten en alumni wil gaan verkennen in vijf bijeenkomsten. Dit proces moet resulteren in een digitale publicatie en een publieke bijeenkomst. Er wordt geen theoretisch model ontwikkeld of op zoek gegaan naar definities door andere begrippen er tegenover te zetten, zoals Wright doet. Eigenlijk wil Erik onderzoek doen op gebruikschappelijke wijze; dat wil zeggen onderzoek om te gebruiken, het produceren van gebruikerschap, gebruikers die inhoud genereren (users generated content) en ga zo maar door.

Er wordt gevraagd of deze methode vergelijkbaar is met Open Source? Jazeker, zoals gezegd wordt het onderzoek niet ingezet om tot een theoretisch model te komen. Eerder zal sprake zijn van een performatief karakter tijdens de bijeenkomst, een beetje vergelijkbaar met de benadering van Philippine, waarop het gebruikerschap wordt benaderd. Een andere vraag is dat in het Engels het gebruik (Users) bijna uitsluitend geassocieerd wordt met drugs en technologie, is dat nog een onderdeel van het onderzoek? Niet in eerste instantie, geeft Erik aan. Ook de historische ontwikkeling die iemand anders uit het publiek aanhaalt, vraagt waarschijnlijk meer tijd en blijft beperkt tot een vraag van een chronologie. Maar de verschuiving van gebruiker naar consument is zeker interessant.

De diversiteit aan onderzoeksvoorstellen laat zien dat er allerlei antwoorden mogelijk zijn op wat onderzoek kan zijn. Het blijkt waardevol om geïntroduceerd te worden aan de verschillende onderzoeken en deze gezamenlijk te voorzien van uitdagend en respectvol commentaar. Na de zomer worden de workshops voortgezet.

EKV – PhD thesis Annemarie Quispel

mei 27, 2016


Data for all. How professionals and non-professionals in design use and evaluate information visualizations
PhD Thesis – Annemarie Quispel
Tilburg University / Avans University of Applied Sciences, 2016

Thus far, the study of Information visualization mostly focused on visualizations allowing an accurate and efficient reading of data. Numerous studies have investigated features that enhance their effectiveness. Far less is known about what makes a ‘good’ information visualization for a broad audience. What criteria do designers use for such visualizations? To what extent do they consider adequacy, understandability, and attractiveness important? And what is the effect of using novel visualization techniques and pictorial elements on their understandability and attractiveness? Similarly, little is known about the way the general public understands and appreciates these visualizations. To what extent do they share opinions with the designers about the importance of clarity and attractiveness, and about what makes a visualization attractive?
This is what this thesis is about: information visualizations for a broad audience: how are they produced, understood, and evaluated by their pro­ducers, design experts, and by their audience, laypeople in design? What are the main criteria, and (how) do these criteria differ for designers and lay­people? The visualizations we focus on differ in degrees of abstractness, with a main focus on the visualization of abstract graphs, visualizing quantities. In the remainder of this chapter we first discuss the societal and theoretical relevance of the thesis. Subsequently, we describe the methods we used and introduce the studies that are described in the remaining chapters.

In this thesis, we address four research questions regarding data visualizations for a broad audience:
1 What is the importance of functional and aesthetic criteria in judging visualizations?
2 What makes popular information visualizations attractive?
3 What makes information visualizations usable?
4 How do designers and laypeople differ in their understanding and aesthetic preferences?
In this section we discuss the societal relevance of this research.

Investigating information visualization is relevant for a number of reasons, which are discussed more elaborately below: enormous amounts of data need to be visualized for the general public; there is a lack of knowledge about the way ‘popular’ visualizations are understood and appreciated; information design and designers are increasingly important, but little is known about design practice. Gaining more insight into information visualization would be beneficial for design education and practice, and, eventually, the general public.

People are facing massive amounts of information every day. Architect and graphic designer Richard Saul Wurman (2012) states that much of this infor­mation concerns raw data that somehow need to be transformed to become meaningful information. Data have become widely available, thanks to rapid developments in information technology, but also thanks to journalists and bloggers demanding freedom of data, and to governments striving for trans­parency, as data journalist Simon Rogers of The Guardian describes (2012). For example, Barack Obama opened a portal for government data in 2009, offering public access to over 188.989 data sets (www.data.gov) about business, education, climate, health, et cetera. This initiative has been followed by several other countries, including the UK. For example, the national newspaper The Guardian offers the full datasets behind its news stories, which attract a million page impressions a month.

Much of the data that we are bombarded with can best be understood by visualizing them (Yau, 2011). This is being done by an increasing number of designers, including many experts in graphic design. The term ‘graphic design’ refers to both the act and the final product of conceiving, planning, selecting, organizing and shaping a series of elements – usually a combination of text and images – for the creation and presentation of visual communication (Frascara, 2004). The term ‘graphic’ in graphic design refers to the printing techniques used to produce and distribute products such as books, magazines, news­papers and posters, but graphic design also encompasses a wide range of activities and products typical for the ‘digital age’, like the design of websites, apps, and information visualization. We see a growing number of information visualizations being published in mass media. We also see a growing variation of such visualizations. Designers, whose job is the ‘conception and realization of new things’ (Cross, 1982), do not confine themselves to conventional visualization techniques (e.g. bar and pie graphs), but develop novel ways of visualizing information (as in Figure 3). The question then arises to what extent these novel types of information visualizations are understood and appreciated by their audience of laypeople. What makes them effective for everyday tasks to be performed by a broad, non-expert audience, such as assessing which political party has won the elections, or judging how many more refugees are going to be allowed in the EU compared to a year before, as in Figure 1? Gaining insight into the way these visualizations are understood and appreciated by their audience would be beneficial for designers and, eventually, for their audience.

Little is known about designers’ ways of working. Designers have a great deal of responsibility in the way information is visualized to inform a general audience about, and to engage them in developments that affect their life and society. Moreover, design has become a significant economic sector. According to the Dutch central bureau of statistics (CBS) there are about 47.000 registered designers in the Netherlands in 2007, about half of whom received design education, mostly in graphic design. Unlike scientists, graphic designers are not used to document their ways of working. The graphic design field lacks a self-definition that can support and integrate research (Storkerson, 2006). Further, designers are used to work on the basis of intuition and experience, rather than explicit knowledge (Polanyi, 1966; Cross, 1982; Schön, 1983). Designers, just like most other professional practitioners, are not used to explicitly document their methods and professional practice. As Friedman (2003) states, designers could benefit from the insights that studies into the graphic design practice can provide, as these could enable them to move from solving one unique case after another to broader explanatory principles and solutions for similar kinds of problems.

This thesis contributes to a better understanding of the designers’ practices, of the quality criteria used by designers and their audiences, and of design characteristics determining the usability and attractiveness of such information visualizations.

Download: PDF-version of thesis Data for All

For further questions, to contact Annemarie Quispel or to order the printed publication:

Email the Expertcentre EKV or call the EKV-office: Wilma Diepens – +3188 5 257 370 (monday to wednesday).


mei 24, 2016



A collection of essays by Douglas Coupland. Edited and with foreword by EKV-lector Michel van Dartel.

The future is no longer the distant, mythical condition it once was to us. Technology has placed it at our fingertips. It wasn’t so long ago that we marveled at devices that could tell us where we were at that exact moment; it became odd when they recently began to tell us where we would soon be. The most important issue, however, might not be whether a future coproduced and made readily available to us by technology is good or bad, but rather how we want to relate to it as human beings.

The three essays by Douglas Coupland collected in this volume address this question and describe how the technological advances that are currently radically revising our notion of the future are shaping us as much as we are shaping them.